Świadomy zamawiający - prawo konkurencji w przetargach publicznych - Recenzja

Data publikacji: 2017-08-10 23:10:30

Ostatnio trafiłem na szkolenie organizowane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów związane z wykrywaniem i przeciwdziałaniem zmów przetargowych.  Ponieważ temat korupcji i konkurencyjności w zamówieniach publicznych jest mi bliski, bardzo zainteresowało mnie to szkolenie.

Szkolenie przeznaczone jest wyłącznie dla osób pracujących w administracji publicznej, które zajmują się zamówieniami publicznymi. Osobiście poza prowadzeniem serwisu Zamówienia 2.0 pracuję w instytucji publicznej i między innymi zajmuję się w niej organizowaniem i prowadzeniem postępowań przetargowych. Bardzo często uczestniczę w pracach komisji przetargowych i bywam jej przewodniczącym. Skorzystałem więc z oferty darmowego szkolenia UOKIK. Ze względu na brak czasu wybrałem opcję szkolenia on-line.

Przyznam, że szkolenie wywarło na mnie bardzo pozytywne odczucia – zarówno pod kątem wizualnym, sposobu prezentacji informacji jak i merytorycznym. Są pewne zagadnienia z którymi się nie zgadzam jak chociażby to, że kryteria poza cenowe zwiększają konkurencyjność – z moich badań w ramach projektu Barometr Ryzyka Nadużyć w Zamówieniach Publicznych zrealizowanego wspólnie przez serwis Zamówienia 2.0 oraz Fundację Batorego wynika wręcz coś odwrotnego. Oczywiście mogę zgodzić się że kryteria poza cenowe mogą utrudniać zmowy przetargowe, ale te nie są jedynym zagrożeniem konkurencyjności postępowań i w ogólnym trendzie, kryteria te przyczyniają się jednak do jej ograniczania co zostało potwierdzone analizą statystyczną. Poza tym zgadzam się z większością postulatów zaprezentowanych przez ekspertów z UOKIK.

Rozumiem także, dlaczego szkolenie skierowane jest wyłącznie dla pracowników administracji publicznej. UOKIK w swoim szkoleniu informuje, że najwięcej zgłoszeń o podejrzeniu zmowy przetargowej jest dokonywana właśnie przez Zamawiających. Co więcej, to właśnie Zamawiający jest tym podmiotem, który jako pierwszy posiada dostęp do danych i informacji mogących ujawnić zmowę przetargową oraz ma obowiązek zgłoszenia takiego faktu w przypadku jej wykrycia.

Wydaje się, że UOKIK zapomniał o organizacjach pozarządowych oraz strażniczych, które także podejmują się działań związanych z ograniczaniem i wykrywaniem takich praktyk. Niska skuteczność takich działań z ich strony wynika jednak z braku odpowiednich danych które mogłyby ułatwić im pracę, utrudnionemu dostępowi do dokumentacji przetargowej (ofert i innych informacji publicznych) przez Zamawiających na rzecz podmiotów trzecich nie biorących udziału w postępowaniu czy aktualnemu prawu PZP umożlwiającemu zastrzeganie wielu danych w ofertach przez wykonawców. Uważam, że szkolenie powinno być także otwarte dla takich organizacji.

Wracając do samego szkolenia, muszę przyznać że jest ono trafione i bardzo kompetentnie przygotowane w kierunku odbiorców do jakich UOKIK chce trafić. Wydaje mi się, że osoby, które nie miały do tej pory styczności z ustawą antymonopolową zrozumieją jakie są symptomy zmowy przetargowej i gdzie taki fakt zgłosić. Podobało mi się to, że w szkoleniu podane są konkretne, prawdziwe sprawy oraz zostały zawarte konkretne informacje jak wykrywać takie zmowy – również niestandardowe jak np. monitoring video. Daję zatem piątkę!

W szkoleniu brakuje mi jednak większego nacisku na edukację skierowaną do Zamawiających, która uświadomiłaby wymierne korzyści w zwalczaniu zmów przetargowych w dłuższej perspektywie czasowej. Niestety znaczna część Zamawiających może uznać zgłoszenie faktu wykrytej zmowy przetargowej za niekorzystne dla Zamawiającego. Wyciągając przykład wprost ze szkolenia taką okolicznością może być sytuacja w której np. 2 pierwsze oferty są ofertami przedsiębiorców w zmowie. W postępowaniu występuje także trzeci przedsiębiorca, który dał znacznie wyższą cenę od dwóch pierwszych przedsiębiorców ale nadal mieści się w zakresie kwotowym dopuszczonym przez Zamawiającego. Zgłoszenie zmowy będzie w tym przypadku oznaczało konieczność wyboru trzeciej oferty – co jest w chwili przeprowadzania oceny niekorzystne dla Zamawiającego. Niestety jest to założenie mylne. W dłuższej perspektywie udział tych dwóch pierwszy przedsiębiorców będzie wpływał niekorzystnie na rynek zamówień publicznych oraz jego konkurencyjność i będzie powodował straty dla Skarbu Państwa oraz być może dla samego Zamawiającego, jeżeli będą one przystępować w przyszłości do jego postępowań.

Serdecznie polecam wszystkim zainteresowanym. Poniżej linki do szkolenia:

Adres szkolenia on-line
Strona informacyjna szkolenia i materiały

Autorzy artykułu:

Piotr Markowski
Administrator

ZAMÓWIENIA 2.0

Udostępnij: